spot_img
Ana Sayfa Blog Sayfa 4

Propolis: Arıların Doğal Savunma Kalkanı ve Sağlığa Etkileri

Akzer Doğal
-
0
Propolis: Arıların Doğal Savunma Kalkanı ve Sağlığa Etkileri

Propolis: Arıların Doğal Savunma Kalkanı ve Sağlığa Etkileri

Propolis, arıların bitki tomurcukları, yaprak ve gövdelerinden topladıkları reçinemsi maddeleri kendi enzimleriyle birleştirerek ürettikleri doğal bir arı ürünüdür. Rengi, toplandığı bitkisel kaynağa göre değişmekle birlikte genellikle koyu kahverengidir. Arılar propolisi kovanın çatlaklarını kapatmak, iç yüzeyleri sterilize etmek ve kovanı mikroorganizmalara karşı korumak için kullanır. Yunancada “şehri savunma” anlamına gelen propolis, insanlık tarihinde de benzer şekilde koruyucu ve iyileştirici özellikleri nedeniyle binlerce yıldır kullanılmaktadır.

Tarihsel Kullanımı

Propolisin bilinen en eski kullanımı M.Ö. 350’lere dayanır.

  • Eski Yunanlılar propolisi apse ve enfeksiyon tedavisinde,
  • Asurlular yaraları ve tümörleri iyileştirmede,
  • Antik Mısırlılar ise mumyalama sürecinde kullanmışlardır.
    Ayrıca eski dönemlerde kemanların propolisle cilalandığında 400 yıl boyunca zarar görmeden korunabildiği de bilinmektedir.

Propolisin Besin İçeriği

Bilimsel analizlere göre propolis 300’den fazla biyoaktif bileşik içerir. Farklı bölgelerde yapılan yeni çalışmalarda yeni biyoaktif bileşikler de bulunmaktadır.
Öne çıkan bileşenler:

  • Polifenoller ve flavonoidler
  • Aminoasitler
  • A, C ve E vitaminleri
  • Potasyum, magnezyum gibi mineraller

Propolisin bileşimi, arıların ziyaret ettiği bitki türlerine ve bölgenin bitki örtüsüne göre değişiklik gösterir. Bu nedenle her propolisin kimyasal yapısı aynı değildir.

Bilimsel Araştırmalarla Desteklenen Faydaları

Son yıllarda yapılan kapsamlı çalışmalar propolisin çok yönlü bir terapötik potansiyeli olduğunu göstermektedir. Bu yönde araştırmalar da devam etmektedir.

  1. Antimikrobiyal Etkiler

Propolis;

  • Antibakteriyel
  • Antiviral
  • Antifungal
  • Antiparaziter
    özellikler gösterir. Bu sayede enfeksiyonlarla mücadelede destektir.
  1. Antioksidan ve Antiinflamatuar Etki

İçerdiği güçlü polifenoller sayesinde hücreleri oksidatif strese karşı korur ve vücuttaki inflamasyonu azaltıcı etkisi vardır.

  1. Kollajen Üretimini Destekler

Ciltte kollajen sentezini uyararak:

  • cilt bariyerinin güçlenmesine,
  • yara ve yanıkların daha hızlı iyileşmesine,
  • lekelerin azalmasına
    katkı sağlayabilir.
  1. Ağız ve Diş Sağlığı

Propolis;

  • diş eti iltihapları,
  • aft ve ağız içi yaraları,
  • çürüğe neden olan bakteriler
    üzerinde olumlu etkilere sahiptir. Bu nedenle bazı doğal ağız spreyleri ve gargara ürünlerinde yer alır.
  1. Bağışıklığı Güçlendirir

Düzenli kullanıldığında bağışıklık sisteminin enfeksiyonlara yanıtını güçlendirdiği birçok çalışmada gösterilmiştir.

  1. Kanser Hücreleri Üzerine Etkisi

Polifenoller sayesinde kanser hücrelerinin çoğalmasını baskılayıcı yönde etkiler gösterebilir. Bu nedenle propolis, koruyucu potansiyeliyle araştırılmaya devam eden bir doğal bileşiktir.

Propolis Nasıl Kullanılmalı?

Ham propolis doğrudan tüketilmez. Bu nedenle su veya etanol gibi çözücülerde ekstrakte edilerek kullanılması gerekir.

Alerji Uyarısı

Arı ürünlerine alerjisi olan bireylerde propolis de alerjik reaksiyonlara neden olabilir. İlk kez kullanılacaksa düşük dozla başlamak ve reaksiyonlar açısından dikkatli olmak gerekir. Yetişin ve çocuklarda kullanımı, günlük doz önerisi bir uzman eşliğinde olmalıdır.

Sonuç

Propolis; binlerce yıldır kullanılan ve modern bilim tarafından da etkileri doğrulanan güçlü bir doğal bileşiktir. Antibakteriyel, antiviral, antifungal ve antitümör özellikleri sayesinde bağışıklığı destekler, enfeksiyonlarla mücadeleye yardımcı olur ve doku onarımını destekler. Bu nedenle gıda sanayinde doğal koruyucu olarak, kozmetikte cilt yenileyici bileşen olarak, tarımda ürün saklamada ve mobilya sektöründe cilada kullanılmaktadır. Hayvan sağlığında da deri ve ayak problemlerinin tedavisinde etkilidir. Hem sağlık hem de endüstri alanındaki bu çok yönlü faydaları sayesinde propolisin kullanım alanları her geçen gün genişlemektedir.

Bitki Uzmanı Erman Sönmez

Diyetisyen Merve Sönmez

Bilimsel Kaynaklar

  • Healthline – Propolis Research
    • National Institutes of Health (NIH) – PMC Article
    • Journal of Traditional and Complementary Medicine
    • Journal of Ethnopharmacology
    • T.C. Tarım ve Orman Bakanlığı – Propolis Yayını

Omega-3 Yağ Asitlerinin Sağlıktaki Yeri ve Doğal Kaynakları

Akzer Doğal
-
0
Omega-3 Yağ Asitlerinin Sağlıktaki Yeri ve Doğal Kaynakları

Omega-3 Yağ Asitlerinin Sağlıktaki Yeri ve Doğal Kaynakları

Omega-3 yağ asitleri (ALA, EPA ve DHA), vücudun sentezleyemediği ve mutlaka beslenme yoluyla alınması gereken temel yağ asitleridir. Bitkisel omega-3 formu olan ALA; keten tohumu, chia tohumu, ceviz ve semizotu gibi besinlerde bulunur. Ancak ALA’nın EPA ve DHA’ya dönüşüm oranı oldukça düşük olduğundan, vücudun en etkili şekilde kullanabildiği omega-3 formları olan EPA ve DHA’nın kaynağı çoğunlukla hayvansal besinlerdir.

Bu nedenle omega-3 açısından zengin balıklar beslenmede önemli yer tutar. Özellikle somon, uskumru, sardalya, hamsi, alabalık ve ton balığı EPA ve DHA içeriği yüksek balıklar arasında yer alır. Haftada en az iki kez bu balıklardan birini tüketmek, omega-3 ihtiyacının karşılanmasına büyük katkı sağlar ve omega 6 ve omega 3 arasındaki dengenin de iyileştirilmesine yardımcı olur. Düzenli balık tüketimi olmayan bireylerde ise, kişisel sağlık durumuna göre uzman kontrolünde omega-3 takviyesi önerilebilir.

Omega-3 yağ asitleri, kalp ve damar sağlığını koruyan etkileriyle öne çıkar. Koroner kalp hastalığı riskini azaltmaya, damar sertliğini ve pıhtı oluşumunu engellemeye yardımcı olur. Aynı zamanda iltihap azaltıcı özellikleri sayesinde hipertansiyon, diyabet ve bazı otoimmün hastalıklara karşı koruyucu rol oynar. Bağışıklık sistemini desteklemesi, ruhsal sağlık üzerinde olumlu etkileri ve depresyon riskini azaltıcı yöndeki bulgular da araştırmalarda sıkça vurgulanmaktadır.

Önemli bir hatırlatma olarak; kan sulandırıcı ilaç kullanan bireylerin omega-3 takviyesi almadan önce mutlaka doktora danışması gerekir.

Diyetisyen Merve Sönmez

 

  • World Health Organization (WHO). Diet, Nutrition and the Prevention of Chronic Diseases.
  • American Heart Association (AHA). Omega-3 Fatty Acids and Cardiovascular Health.
  • European Food Safety Authority (EFSA). Scientific Opinion on the Benefits of EPA and DHA Intake.

 

Hint Yağı: Son Zamanların En Popüler Doğal Yağı Neden Bu Kadar Seviliyor?

Akzer Doğal
-
0
Hint Yağı: Son Zamanların En Popüler Doğal Yağı Neden Bu Kadar Seviliyor?

Hint Yağı: Son Zamanların En Popüler Doğal Yağı Neden Bu Kadar Seviliyor?

Son dönemde bitkisel bakım dünyasında adı sıkça duyulan hint yağı, aslında modern trendlerden çok daha eski bir geçmişe sahip. Yüzyıllardır kullanılan bu yoğun kıvamlı doğal yağ, hem geleneksel reçetelerde hem de günümüz kozmetik ürünlerinde yer bulmaya devam ediyor. Bitki uzmanımız Erman Sönmez’in derlediği bilgilerle, hint yağının neden yeniden bu kadar popüler olduğunu gelin birlikte keşfedelim.

Tarih Boyunca Değerini Koruyan Bir Yağ

Ricinus communis bitkisinin tohumlarından elde edilen hint yağı, eski çağlardan bu yana çok yönlü kullanımıyla dikkat çekmiştir. Cleopatra’nın göz parlatıcısı olarak tercih ettiğine dair bilgiler bulunurken, Anadolu’da uzun yıllardır ev reçetelerinin vazgeçilmez doğal malzemelerindendir.

Cilt İçin Yoğun Nem Desteği

Hint yağının cilt bakımında bu kadar sevilmesinin temel nedeni yüksek orandaki risinoleik asittir. Bu bileşen sayesinde:

  • Cilt bariyerini desteklemeye yardımcı olur,
  • Kuruyan ve çatlayan bölgeleri yumuşatır,
  • Tahriş olmuş cildi yatıştırır,
  • Nem kaybının azaltılmasına katkı sağlar.

Soğuk hava, deterjan teması veya dönemsel hassasiyet yaşayan kişiler için özellikle el, bilek ve dudak çevresinde yoğun bir bakım hissi sunar.

Saç ve Saç Derisi İçin Besleyici Bir Dokunuş

Hint yağı saç bakımında uzun yıllardır tercih edilen doğal yağlardan biridir. Masaj yolu ile uygulandığında saç derisini yumuşatması ve saç köklerini desteklemesiyle bilinir. Bu nedenle:

  • Saç dökülmesi,
  • Kepeklenme,
  • Saç derisi kuruluğu,
  • Kaş ve kirpiklerde bakım ihtiyacı gibi durumlarda sık kullanılan bir doğal destek ürünü hâline gelmiştir.

Geleneksel Kullanımdan Modern Yaklaşıma

Geçmişte hint yağı zaman zaman bağırsak hareketlerini artırmak amacıyla da kullanılırdı. Ancak günümüzde güçlü etkisi sebebiyle dahilen kullanımı önerilmemektedir. Kullanımın mutlaka uzman rehberliğinde olması gerektiği belirtilmektedir. Bu bilgi, yağın tarih boyunca ne kadar geniş bir kullanım alanına sahip olduğunu göstermektedir.

Neden Bu Kadar Popüler?

  • Doğal içeriği
  • Çok yönlü kullanım imkânı
  • Hem cilt hem saç bakımında yoğun bir etki bırakması
  • Geleneksel bir ürünü modern bakım rutinlerine uyumlu hâle getirmesi hint yağını bugün yeniden popüler hâle getiren başlıca nedenlerdir.

Sonuç

Hint yağı, küçük bir şişede çok yönlü bir bakım deneyimi sunan güçlü bir bitkisel hammaddedir. Cilt, saç ve tırnak bakımında sağladığı yoğun destekle popülaritesini her geçen gün artırmaya devam etmektedir. Doğru ve bilinçli kullanıldığında, bitkisel bakım rutinlerinde etkisi net şekilde hissedilen doğal bir yardımcıdır.

Bitki Uzmanı Erman Sönmez

Kaynakça

  1. Ricinus Communis (Castor Oil) – Traditional Uses and Pharmacological Activity, Journal of Ethnopharmacology.
  2. American Oil Chemists’ Society (AOCS) – Castor Oil Composition Reports.
  3. Therapeutic and Cosmetic Uses of Castor Oil, International Journal of Pharmaceutical Sciences Review and Research.
  4. Cleveland Clinic – Castor Oil Overview (Genel Bilgilendirme).

 

14 Kasım Dünya Diyabet Günü: Tip 2 Diyabetten Korunmanın Bilimsel Yolları

Akzer Doğal
-
0
14 Kasım Dünya Diyabet Günü: Tip 2 Diyabetten Korunmanın Bilimsel Yolları

 14 Kasım Dünya Diyabet Günü: Tip 2 Diyabetten Korunmanın Bilimsel Yolları

Her yıl 14 Kasım, diyabet farkındalığını artırmak ve hastalığın önlenmesinde yaşam tarzı değişikliklerinin önemini vurgulamak amacıyla Dünya Diyabet Günü olarak anılıyor.
Dünya genelinde 500 milyondan fazla insan diyabetle yaşıyor ve bu sayı hızla artıyor. Türkiye’de de diyabet, prediyabet ve obezite oranlarında son 10 yılda belirgin bir yükseliş gözleniyor.

Diyabet, insanlık tarihi boyunca bilinen bir sağlık sorunudur. Eski Mısır’da Ebers Papirüsleri, diyabeti “çok idrara çıkma” olarak tanımlamış, MS 2. yüzyılda Kapadokyalı Aretaeus hastalığı diabetes olarak adlandırmıştır. İbn-i Sina ise diyabetik gangreni tanımlayarak hastalığın sinirsel olabileceğini açıklamıştır. Bu tarihsel bilgiler, diyabetin yüzyıllardır insan sağlığı için önemli bir risk olduğunu ve farkındalığın önemini göstermektedir.

Diyabet Nedir?

Diyabet, günümüzde milyonlarca insanı etkileyen kronik bir hastalıktır ve özellikle Tip 2 diyabet, obezite, hareketsizlik ve yanlış beslenme alışkanlıklarıyla doğrudan ilişkilidir. Vücudun insülini yeterince üretememesi veya etkin kullanamaması sonucu kan şekeri seviyeleri yükselir, bu da ciddi sağlık sorunlarına yol açabilir. Araştırmalar, fazla kilolu bireylerde diyabet riskinin 7 kat, obezlerde ise 20–40 kat arttığını göstermektedir. Her 1 kilogramlık ağırlık kaybı, Tip 2 diyabet riskini yaklaşık %16 oranında azaltabilir; yani sağlıklı yaşam tarzı değişiklikleriyle bu riski önemli ölçüde düşürmek mümkündür.

Diyabet yalnızca ilaçla değil, yaşam tarzı değişikliğiyle de kontrol altına alınabilir.
Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) ve Türkiye Beslenme Rehberi’ne göre diyabeti önlemeye yardımcı yaşam tarzı hedefleri şunlardır:

  1. Vücut ağırlığında %7–10 oranında azalma sağlamak
  2. Günlük enerjinin %30’undan azını yağlardan, %10’undan azını doymuş yağlardan almak
  3. Günlük enerjinin %45–60’ını karbonhidratlardan karşılamak
  4. Her 1000 kcal için en az 14 gram posa almak
  5. Haftada en az 150 dakika düzenli fiziksel aktivite yapmak

Günlük Yaşamda Küçük Değişiklikler, Büyük Farklar

  • Beyaz ekmek yerine tam tahıllı ekmek tercih edin
  • Günde 5 porsiyon sebze ve meyve tüketin
  • Kuru baklagilleri haftada 2–3 kez sofranıza ekleyin
  • Zeytinyağı gibi sağlıklı yağları tercih edin
  • Tuz ve şeker tüketimini azaltın, su tüketimini artırın
  • Kızartma yerine haşlama ve ızgara pişirme yöntemlerini kullanın
  • Günlük kısa yürüyüşler bile kan şekeri kontrolünde fark yaratır

Erken Yaşta Başlayan Koruma

Diyabetten korunma anne karnında başlar.

  • Gebelikte dengeli beslenme
  • Anne sütüyle beslenmenin desteklenmesi
  • Çocukluk çağında sağlıklı beslenme alışkanlıklarının kazandırılması gelecekte diyabet riskini azaltır.
  • Aile ve okul desteği, çocuklarda dengeli beslenme ve fiziksel aktivite alışkanlığı kazandırmada kritik rol oynar.

Diyabeti Önlemek Elimizde

14 Kasım, yalnızca farkındalık günü değil; değişim için bir başlangıçtır.
Sağlıklı beslenmek, hareket etmek ve ideal kiloyu korumak, tip 2 diyabetin önlenmesinde en güçlü adımlardır.

“Sağlıklı beslen, harekete geç, diyabeti önle!”

Diyetisyen Notu

Diyabetten korunmak veya kan şekeri dengesini sağlamak kişiye özel beslenme planı gerektirir.
Yaş, kilo, yaşam tarzı ve sağlık durumuna göre hazırlanmış bireysel programlar en doğru yaklaşımdır.

Tema: Diyabet ve İyi Olma

Bu yılın teması: “Diyabet ve İyi Olma” (Diabetes and Well-being).
Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) ve Uluslararası Diyabet Federasyonu (IDF) tarafından belirlenen bu tema, diyabetin sadece kan şekeri yönetimiyle sınırlı olmadığını; yaşam kalitesi, ruhsal sağlık, çalışma koşulları ve toplumsal yaşama katılım üzerinde de derin etkiler yarattığını vurguluyor.

Alt kampanya odağı olan “Diyabet ve İş Yaşamı”, sağlıklı yaşam tarzı değişikliklerinin yalnızca bireysel çabayla değil, iş yerlerinde, ofislerde ve üretim alanlarında desteklenmesi gerektiğini hatırlatıyor.

14 Kasım’da sadece farkındalık kazanmakla kalmayalım; bu farkındalığı iş yerlerimize, ailelerimize ve çevremize taşıyarak “iyi olma” hâlini hep birlikte güçlendirelim.

Diyetisyen Merve Sönmez

 

Kaynakça

  • Baysal, A. (2016). Diyet El Kitabı, 9. Baskı. Hatipoğlu Basım ve Yayın, Ankara.
  • Türkiye Beslenme Rehberi (2022). C. Sağlık Bakanlığı Halk Sağlığı Genel Müdürlüğü, Ankara.

 

Yaylalardan Sofralara: Kekiğin Doğal İçeriği ve Aromatik Yolculuğu

Akzer Doğal
-
0
Yaylalardan Sofralara: Kekiğin Doğal İçeriği ve Aromatik Yolculuğu

Doğadan Sofralara Uzanan Bir Miras

Kekik, yalnızca kendine özgü aromasıyla değil, kültürel değeriyle de Anadolu’nun simge bitkilerinden biridir. Binlerce yıldır süregelen kullanımı, onun hem doğayla hem de mutfak kültürüyle iç içe geçmiş köklü bir geçmişe sahip olduğunu gösterir.

Kendine has kokusuyla Anadolu yaylalarını hatırlatan kekik, Türkiye’nin dört bir yanında yetişen ve pek çok türü bulunan bir bitkidir. Bu türlerin ortak özelliği, yüksek oranda uçucu yağ içermeleri ve bu yağların kekiğe özgün kokusunu kazandırmasıdır. Ülkemiz, kekik türleri açısından dünyanın en zengin coğrafyalarından biridir. Bu çeşitlilik sayesinde kekik, hem sofralarda baharat olarak hem de geleneksel uygulamalarda yüzyıllardır önemli bir yer tutar.

Kekiğin Aromatik Gücü

Kekiğin etkileyici kokusu, içeriğinde yer alan karvakrol ve timol adlı doğal bileşiklerden kaynaklanır. Bu maddeler, bitkiye hem aromatik özelliğini hem de karakteristik keskin lezzetini kazandırır.

 Kekik Yağı

Kekik yağı, bitkinin kurutulmuş yaprak, çiçek ve tomurcuklarının su buharı ile damıtılması sonucu elde edilir. Bu uçucu yağ, karakteristik kokusu ve yoğun aromasıyla gıda ve kozmetik sektörlerinde yaygın olarak kullanılır. Doğrudan tüketilmez; genellikle haricen ya da gıdalarda doğal aroma verici olarak değerlendirilir. Gıda endüstrisinde özellikle soslar, et marinasyonları ve çeşnili karışımlarda lezzet artırıcı olarak tercih edilir.

Kekik Suyu

Damıtma işlemi sırasında yağın altında biriken sıvı, “kekik suyu” olarak bilinir. Bu aromatik su, kekiğin oksijenli bileşiklerini bir miktar çözdüğünden kendine özgü bir tada sahiptir. Anadolu’nun birçok bölgesinde kekik suyu, geleneksel olarak ev yapımı şekilde hazırlanır ve uzun yıllardır mutfaklarda kullanılmaktadır.

Doğal İçeriğiyle Dikkat Çekiyor

Kekiğin bileşiminde bulunan fenolik asitler ve uçucu yağ bileşenleri, onu doğada öne çıkan bitkilerden biri haline getirir. Karvakrol, kekik yağının en önemli aktif maddelerinden biridir ve çeşitli araştırmalarda doğal koruyucu olarak değerlendirilmektedir.
Bu bileşiklerin gıdalarda mikrobiyal bozulmayı geciktirme ve raf ömrünü uzatma potansiyeli üzerine yapılan çalışmalar mevcuttur.

Geleneksel Kullanım ve Günümüzdeki Önemi

Anadolu’da kekik; mutfaklarda baharat olarak, yağ ve suyu ise geleneksel yöntemlerde doğal destekleyici ürün olarak uzun yıllardır kullanılmaktadır. Günümüzde ise kekik yağı ve kekik suyu, doğallığa yönelen tüketiciler arasında yeniden popülerlik kazanmıştır.

 

 

 

Kaynaklar

  • Başer, K. H. C. & Buchbauer, G. (2020). Essential Oils: Science, Technology, and Applications. CRC Press.
  • Aydın, C. & Duman, R. (2021). “Origanum Türlerinin Kimyasal Bileşimi ve Uçucu Yağ Özellikleri.” Anadolu Üniversitesi Bilim ve Teknoloji Dergisi, 22(4): 312–326.
  • Kırbağ, S. et al. (2022). “Karvakrol ve Timolün Antimikrobiyal Özellikleri Üzerine Bir Değerlendirme.” Türk Biyokimya Dergisi, 47(3): 189–198.

     Bitki Uzmanı Erman Sönmez

Mide Dostu Beslenme: Rahatsızlıkları Önleyen ve Sindirimi Kolaylaştıran Altın Öneriler

Akzer Doğal
-
0
Mide Dostu Beslenme: Rahatsızlıkları Önleyen ve Sindirimi Kolaylaştıran Altın Öneriler

Mide Dostu Beslenme: Rahatsızlıkları Önleyen ve Sindirimi Kolaylaştıran Altın Öneriler

Mide sağlığınızı korumak ve sindirimi kolaylaştırmak için beslenme alışkanlıklarınız büyük önem taşır. İşte mide hastalıklarını önlemeye yardımcı olacak beslenme önerileri:

Genel Öneriler

  • Alkol ve sigara tüketimini sınırlandırın.
  • Baharatlı gıdaları azaltın; özellikle karabiber, kırmızıbiber, acı biber ve Arnavut biberi.
  • Kahve ve kafeinli içecekleri sınırlayın.
  • Koyu çay, çikolata, nane, soğan, gazlı içecekler, domates ve turunçgillerden uzak durun.
  • Fazla tuzlu, salamura, tütsülenmiş ve işlenmiş gıdaları tüketmeyin.
  • Paketli gıdaları tüketirken etiketleri dikkatlice okuyun.

Yemek ve Pişirme Önerileri

  • Fast-food yerine ev yapımı, lif açısından zengin yemekleri tercih edin.
  • Çok sıcak veya çok soğuk yiyecek ve içeceklerden kaçının.
  • Kızartma ve kavurma yerine haşlama, fırınlama, ızgara veya buğulama yöntemlerini tercih edin.
  • Öğün aralarını sık tutun ve yemekleri yavaş, iyi çiğneyerek tüketin (15–30 dakika).
  • Öğünlerde aşırı yemekten kaçının ve yemek sırasında sıvı alımını azaltın; suyu öğün aralarında için.

Beslenme ve Takviyeler

  • Protein, C vitamini ve demir açısından zengin besinleri diyetinize dahil edin.
  • Omega-3 ve Omega-6 açısından dengeli bir beslenme planı uygulayın.
  • Özellikle mide koruyucu kullanan veya demir eksikliği olan kişiler probiyotik takviyelerini ihmal etmemelidir.

Sindirime Yardımcı Bitki ve Baharatlar

Zerdeçal, tarçın, kimyon, rezene, kişniş, fesleğen, kakule, kekik, damla sakızı, kudret narı, propolis ve yeşil çay gibi doğal besinler sindirim sisteminizin dostudur.

 

                                                                                           Diyetisyen Merve Sönmez

Çay Ağacı Yağının Faydaları ve Kullanımı: Cilt ve Doğal Bakımın Gücü

Akzer Doğal
-
0
Çay Ağacı Yağının Faydaları ve Kullanımı: Cilt ve Doğal Bakımın Gücü

Çay Ağacı Yağının Faydaları ve Kullanımı: Cilt ve Doğal Bakımın Gücü

Melaleuca yağı olarak da bilinen çay ağacı yağı, Melaleuca alternifolia bitkisinin yapraklarından elde edilmektedir. Soğuk altın renge sahip olan bu değerli yağ, taze ve ferah bir kokuya sahiptir. Yağ, bitkinin dalları ve yapraklarından buhar damıtma yöntemiyle çıkarılarak elde edilir.

Çay Ağacı Yağının Sağlığa ve Cilt Bakımına Katkıları

Antibakteriyel özellikleri:
Çay ağacı yağı, bitkisel bileşenleri sayesinde doğal bir temizleyici olarak öne çıkar. Mikrop, bakteri, virüs ve mantarlarla mücadelede destekleyici özellikleriyle bilinir. Özellikle cilt yüzeyinde hijyenin korunmasına yardımcı olur ve bakteriyel enfeksiyon riskine açık bölgelerde koruyucu bir bariyer oluşturabilir.

Yenileyici etkisi:
Çay ağacı yağı, cilt yenilenmesini destekleyen yapısıyla bilinir. Yaraların daha hızlı iyileşmesine ve enfeksiyonlardan korunmasına yardımcı olabilir. Aynı zamanda yara izlerinin görünümünü azaltmada ve suçiçeği, akne, çıban gibi cilt sorunlarının iyileşme sürecine katkı sağlayabilir.

Antimikrobiyal özelliği:
Doğal antimikrobiyal bileşenleri sayesinde mikroorganizmaların çoğalmasını engellemeye yardımcı olur. Bu özelliğiyle ciltteki dengeyi korumada, enfeksiyon kaynaklı durumlarda destekleyici bir bitkisel içerik olarak değerlendirilir.

Egzama ve sedef için rahatlatıcı etki:
Çay ağacı yağı, egzama ve sedef gibi deri iltihaplarının neden olduğu kızarıklık ve kaşıntıyı hafifletmeye yardımcı olabilir. Evde hazırlanacak karışımlarda, losyon veya sabun formunda kullanılabilir. Ayrıca, bu tür cilt problemlerine yatkın bireylerde B3 vitamini (niasin) takviyesinin de cilt sağlığı açısından destekleyici olabileceği düşünülmektedir.

Tırnak mantarına karşı destekleyici etki:
Tırnak mantarı hem fiziksel hem psikolojik olarak rahatsız edici bir durumdur. Çay ağacı yağı, hindistan cevizi yağı veya suyla seyreltilerek kullanıldığında, mantar oluşumunu azaltmaya yardımcı olabilir. Düzenli uygulandığında tırnakların daha sağlıklı görünmesine destek sağlar.

Yara ve kesiklerin bakımında:
Minör kesik ve sıyrıklarda çay ağacı yağı, doğal bir temizleyici olarak kullanılabilir. Antimikrobiyal özelliği sayesinde enfeksiyon riskine karşı koruma sağlar. Uygulama için bir damla çay ağacı yağı, bir çay kaşığı hindistan cevizi yağıyla karıştırılarak cilde nazikçe uygulanmalıdır.

Aknelere karşı doğal destek:
Çay ağacı yağında bulunan terpen bileşenleri, akneye eğilimli ciltlerde doğal bir bakım desteği sunar. Düzenli ve doğru kullanıldığında, sivilce görünümünü azaltmaya yardımcı olabilir.

Parazitlerle mücadelede doğal yardım:
Çay ağacı yağı, nane yağı ile karıştırıldığında baş biti gibi parazitlerle mücadelede etkili bir doğal yöntem olarak öne çıkar. Özellikle çocuklarda güvenli oranlarda seyreltilmiş olarak kullanılabilir. Ancak hayvanlarda kullanımı önerilmemektedir.

Cilt sağlığını koruyucu etkisi: Çay ağacı yağı, doğanın sunduğu en özel bitkisel özlerden biridir. Düzenli bakım rutinlerinde yer aldığında, cilt, saç ve tırnak sağlığını destekleyici etkiler gösterebilir. Doğru seyreltme oranlarıyla ve dikkatli kullanımda, doğanın saf gücünü cildinizde hissetmenize olanak sağlar.

 Kullanımda Dikkat Edilmesi Gerekenler

Çay ağacı yağı yüksek konsantrasyonda bir uçucu yağdır. Bu nedenle doğrudan cilde uygulanmamalı, her zaman taşıyıcı yağlarla (örneğin hindistan cevizi, badem veya zeytinyağı) seyreltilerek kullanılmalıdır.
Ağız yoluyla kullanımı önerilmez.
Hassas ciltlerde veya alerjik bünyelerde, uygulama öncesinde mutlaka küçük bir bölgede alerji testi yapılmalıdır.

 

Bitki Uzmanı Erman Sönmez

 

McKay D.L., Blumberg J.B. “A systematic review of the efficacy and safety of Melaleuca alternifolia (tea tree) oil for human health.” Phytotherapy Research. 2023; 37(5):2544-2560.
PubMed

Jeyakani M., Kumari N.A., Rajalakshmi M. “Antibacterial potential of essential oils derived from natural, callus and in-vitro propagated sources of Melaleuca alternifolia against common bacterial pathogens.” International Journal of Current Pharmaceutical Research. 2021; 13(3):42081.
journals.innovareacademics.in

Wulansari A., Jufri M., Budianti A. “Studies on the formulation, physical stability, and in-vitro antibacterial activity of tea tree oil (Melaleuca alternifolia) nanoemulsion gel.” International Journal of Applied Pharmaceutics. 2017; 9(S1):73-80.

Bugünün Sofrasında, Yarının Sağlığı Saklı

Akzer Doğal
-
0
Bugünün Sofrasında, Yarının Sağlığı Saklı

Sağlıklı, mutlu, yaşam dolu enerjik bir gelecek aslında çok da uzakta değil şuan ellerimizde büyüyor.

Hızla büyümekte olan çocuklarımızın sağlıklı yetişkin bireyler olabilmesi, anne karnından başlayarak sağlıklı bir ortamda büyümelerine bağlıdır.

Oyun çağı ve okul öncesi dönem çocuklar için fizyolojik, psikolojik ve sosyal gelişimin hızlı olduğu, yaşam boyu devam edebilecek davranışların büyük ölçüde oluştuğu, bilgi almaya ve alışkanlık kazanmaya en uygun oldukları dönemdir. Bu çağda sağlıklı beslenme ve yaşam biçimi alışkanlığının kazandırılması ve bilincinin yerleştirilmesi yetişkinlik dönemi hastalıklarının önlenmesi açısından atılacak adımlar için temeldir.

Bu sebeple çocukların öğün ve ara öğün düzenine, yemek seçimlerine, çeşidine ve miktarına oldukça önem verilmeli, enerji ve besin öğesi gereksinimlerinin yeterli ve dengeli bir şekilde karşılandığından emin olunmalıdır.

Büyüme ve gelişmenin hızlı olduğu bu dönemlerde, enerji ve veya besin ögesi alımlarındaki yetersizlik veya fazla alım durumunda, çocukluk döneminde veya ileriki yaşam döneminde, şişmanlık, zayıflık, bodurluk, iştahsızlık, diş çürükleri, şeker hastalığı (diyabet) ve hipertansiyon gibi sağlık sorunlarına yakalanma riski artar. Bu dönemde her konuda olduğu gibi sağlıklı beslenme konusunda da çocuklarımızın yanında olmalıyız.

Küçük çocukların mide kapasitesi küçük olduğundan günde beş veya altı öğün yemeye gereksinim duyar. Bunun için öğünlerde hacmi küçük, enerji ve besin yoğunluğu daha fazla olan yiyecekler tercih edilmelidir. Metabolizmanın düzenli çalışması için yiyeceklerin günde 3 ana öğünde tüketilmesi gerekir. Çocukların sabah, öğle ve akşam ana öğünlerinde yedikleri izlenmeli, öğünlerde tükettiği besin miktarına bakılarak kuşluk, ikindi ve yatarken yine küçük porsiyonlarda meyve, süt, ayran, peynir, ekmek, kuruyemiş gibi besinler tüketmesi sağlanmalıdır.

Çocuğun beslenmesine yönelik yapılması istenen davranışları aile kendisi yaparak veya onunla birlikte yaparak çocuğa örnek olunmalıdır.

Çocuklar tok olduklarını hissettikleri zaman ısrar edilmemeli, doyduklarını hissettikleri zaman yemek yemeye son verilmelidir. Bu davranış çocuğun ileriki döneminde açlık ve tokluk durumunu algılayıp yediklerini doğru kontrol edebilmesinde çok önemlidir.

Çocuğun dikkatini dağıtacak durumlar (televizyon, tablet, bilgisayar, telefon vb. kullanımı) azaltılmalıdır.

Ailece sofrada yemek yemeğe özen gösterilmelidir.

Besleyici ara öğünler tüketimi teşvik edilerek çocuğun atıştırmalardan uzak durması ve fazla ağırlık kazanması engellenmiş olur. Ara öğünlerde simit, peynir, süt,  ayran, küçük peynirli sandviçler, meyve, sebze evde yapılan kurabiye, kek gibi besinler cips, çikolata, hazır kekler, bisküvi yerine tercih edilmelidir.

Çocuğun alerjisi yoksa güçlü bir bağışıklık sistemi için 1 yaşından sonra arı sütü ve poleni tercih edebilirsiniz.

İştahsız çocukta yemek miktarını yaşı ile belirleyerek, her yemekten yaşı kadar kaşık tüketmesi hedeflenmelidir.

Çocukların yemek istemediği veya zorlandığı durumlarda onların ilgisini çekecek tabaklar hazırlanabilir.

Çocuğun sürekli olarak tek bir besini fazla miktarda tüketmesi önlenmeli, sınırlama getirilmelidir.

Yemekler ceza veya ödül olarak gösterilmemelidir. ‘Yemeğini yersen oyun oynarız!’ yerine ‘Yemeğimizi yedikten sonra oyun oynayalım.’ şeklinde yaklaşılmalıdır.

Çocuklara hiçbir besin yasaklanmamalı, ancak zararları çocuğa anlatılmalı, çok yağlı ve şekerli besinleri tüketmeleri sınırlandırılmalıdır.

Çocuklara küçük yaşlarda fiziksel aktivite alışkanlığı kazandırılmalıdır. Bu yaş grubu çocuklar tüm güne yayılmış olarak günde en az 3 saat boyunca her gün fiziksel olarak aktif olmalıdır.

İştahsız çocuklarda fiziksel aktivite ve açık havada zaman geçirmede çocuğun iştahın artmasına yardımcı olabilir.

Açık havada vakit geçirerek ve oynayarak çocukların sağlıklı kemik ve diş gelişimi için yeterli D vitamini alması sağlanmalıdır.

Ve son olarak unutmayalım ki onlar hepimizin, geleceğimizin çocuklarıdır.

 

DİYETİSYEN MERVE SÖNMEZ

 

KAYNAKÇA: https://dosyasb.saglik.gov.tr/Eklenti/10915,tuber-turkiye-beslenme-rehberipdf.pdf

Bereket Meyvesi Nar: Kalpten Cilde Şifa!

Akzer Doğal
-
0
Bereket Meyvesi Nar: Kalpten Cilde Şifa!

Latince adı Punica Granatum olan nar, binlerce yıldır insanlık tarihinin en değerli meyvelerinden biri olarak kabul edilir. Mitolojilerde ve kutsal metinlerde bereketin, doğurganlığın, bolluğun ve yeniden doğuşun sembolü olarak anılan nar, yalnızca kültürel anlamda değil, bilimsel olarak da doğanın en güçlü şifa kaynaklarından biri olarak öne çıkıyor.

Günümüzde yapılan çok sayıda araştırma, narın içeriğindeki güçlü antioksidan bileşenlerin sağlığı desteklediğini göstermektedir. Nar; C vitamini, potasyum, demir gibi temel minerallerin yanı sıra polifenoller, antosiyaninler ve tanenler gibi antioksidan açısından zengin bileşikler içerir. Narın yenilebilir kısmının 100 gramında yaklaşık 150 mg fenolik bileşik bulunur; bu oran, onu doğadaki en güçlü antioksidan kaynaklarından biri yapar.

Nar ve nar suyu düzenli tüketildiğinde bağışıklık sistemini güçlendirir, enfeksiyonlara karşı vücudun savunmasını artırır. Güçlü antioksidan yapısı sayesinde serbest radikallerle savaşır, hücreleri oksidatif stresten korur ve yaşlanma sürecini yavaşlatır. Araştırmalar, nar suyunun kanın antioksidan kapasitesini belirgin biçimde artırdığını ve vücuttaki oksidatif hasarı azalttığını ortaya koymuştur.

Kalp ve damar sağlığı açısından da nar dikkat çekici etkilere sahiptir. İçeriğindeki polifenoller ve tanenler damar duvarlarını korur, tıkanıklık riskini azaltır. Klinik çalışmalar, nar suyunun LDL (kötü kolesterol) oksidasyonunu önlediğini, damar esnekliğini artırdığını ve ateroskleroz gelişimini yavaşlattığını göstermektedir. Ayrıca nar suyunun, tansiyon düşürücü ACE inhibitörü etkisiyle kan basıncını dengeleyebildiği belirlenmiştir.

Nar çekirdeği yağı da bu meyvenin bir diğer değerli bileşenidir. Punisik asit ve polifenoller açısından zengin olan nar çekirdeği yağı, hücre yenilenmesini destekler, cilt elastikiyetini korur ve kalp-damar sağlığına katkı sağlar. Aynı zamanda konjuge yağ asitleri içeren nadir bitkisel kaynaklardan biridir.

Bilimsel çalışmalar, nar suyunun ve çekirdeğinin kanser hücreleri üzerinde koruyucu ve büyümeyi yavaşlatıcı etkiler gösterebileceğini de ortaya koymuştur. Wisconsin Üniversitesi’nde yapılan araştırmalarda nar suyunun kanserin ilerleme hızını düşürdüğü; Cancer Prevention Research dergisinde yayımlanan çalışmalarda ise nardaki ellajitanninlerin, östrojen üretimini baskılayarak özellikle meme ve prostat kanserine karşı koruyucu etki oluşturabileceği bildirilmiştir.

Bunun yanında, Edinburgh Üniversitesi tarafından yapılan bir araştırmada dört hafta boyunca her gün 500 ml nar suyu içen bireylerde kan yağlarında düşüş ve bel çevresinde incelme gözlenmiştir. Hayvan deneylerinde ise taze nar suyunun eklem dokularındaki hasarı onarabileceği, artrit belirtilerini hafifletebileceği görülmüştür.

Nar suyunun erkek üreme sağlığı üzerindeki olumlu etkileri de dikkat çekmektedir. Yapılan deneylerde nar suyu tüketiminin sperm sayısını, hareketliliğini ve kalitesini artırdığı; insanlarda yapılan gözlemlerde ise düzenli nar suyu tüketiminin cinsel performansı destekleyebileceği bildirilmiştir.

Narın insan sağlığı üzerinde etkileri için daha fazla çalışmaya ihtiyaç vardır.

Sonuç olarak, binlerce yıldır bereketin, doğurganlığın ve yaşamın simgesi olan nar; günümüzde bilimsel verilerle desteklenen çok yönlü faydalarıyla öne çıkmaktadır. Düzenli olarak tüketilen taze nar suyu, bağışıklığı güçlendiren, kalp-damar sistemini destekleyen, hücreleri yenileyen ve yaşlanma karşıtı etkiler sunan doğal bir besin kaynağıdır. Ancak her doğal üründe olduğu gibi nar da ölçülü tüketildiğinde faydalıdır. Özellikle kronik hastalığı veya ilaç kullanımı olan kişilerin düzenli tüketim öncesinde bir uzmana danışması önerilir.

Bitki Uzmanı Erman Sönmez

 

Al-Dujaili, E. A. S., Casey, C., & Stockton, A. (2022). Antioxidant Properties and Beneficial Cardiovascular Effects of a Natural Extract of Pomegranate in Healthy Volunteers: A Randomized Preliminary Single-Blind Controlled Study. Antioxidants, 11(11), 2124.

Minutolo, A., Gismondi, A., Chirico, R., Di Marco, G., Petrone, V., Fanelli, M., … Meneguzzo, F. (2023). Antioxidant Phytocomplexes Extracted from Pomegranate (Punica granatum L.) Using Hydrodynamic Cavitation Show Potential Anticancer Activity In Vitro. Antioxidants, 12(8), 1560.

 

Gebelikte Yaşanabilecek Sorunlar

admin
-
0
Gebelikte Yaşanabilecek Sorunlar

MİDE BULANTILARI: Genellikle gebeliğin 4-6. haftasında başlar. 12. Haftadan sonra hafifler. Bu dönemde midenizi çok fazla aç bırakmamaya çalışın. Galeta, peynir, ekmek, kraker gibi kuru besinler tüketin. Azar azar sık sık yemek yiyin. Yatıyorsanız kalkerken dinlenip yavaş yavaş kalkın. Yemekleriniz çok baharatlı, acı, yağlı, ekşi olmasın. Çok ağır kokan yemeklerden kaçının. Eğer kusma varsa bu dönemde tiksinmemek için çok fazla sevdiğiniz yiyecekler tüketmeyin. Yemek yerken aralarda su tüketimini azaltın. Genellikle yemekten önce veya sonra su tüketmeye çalışın.

KABIZLIK: İnce bağırsakların hareketinin azalması, çok fazla kuru gıdaların yenmesiyle bu dönemde çok sık görülen sorunlardan biridir kabızlık. Eğer kabızlık sorunu yaşıyorsanız tuvalette ıkınmamalısınız. Her gün kendinizi çok zorlamadan yürüyüş yapmanız iyi gelecektir. Öğünlerinizdeki posa miktarını arttırmanız gerekir. Meyve, sebze, tam tahıllar, bulgur, yulaf, yoğurt tüketmelisiniz. Kahvaltınıza sağlıklı yağ asitlerinden zengin ceviz gibi yemişleri ve yağlı tohumları eklemeniz faydalı olacaktır.  Sebze yemekleri ve salatalarınızda zeytinyağı kullanmayı ihmal etmeyin. Doktorunuza danışarak probiyotik almanız da kabızlığınıza ve bağırsak mikrobiyotanıza iyi gelecektir. Kabızlık için doktorunuza danışmadan ilaç almayın. Sorununuzu gidermek için bitkisel çaylar ve karışımlar tüketmeyin.

ÖDEM: Genellikle son aylarda daha çok görülen ödem için günlük tüketilen tuz miktarına dikkat etmeniz gerekir. Günlük alım yiyeceklerdeki dahil 1 çay kaşığını geçmemelidir. Dışardan aldığınız paketli ürünlerdeki tuz miktarına dikkat edin. Salamura, konserve, zeytin gibi besinlerin tuzunu azaltmadan tüketmeyin.

OBEZİTE: Gebelikte kazanılan vücut ağırlığı hem siz hem de bebeğiniz için oldukça önemlidir. Gebelikte alınması gereken miktarı bir önceki ay anlatmıştım. Tekrar gözden geçirmeniz faydalı olacaktır çünkü gebelikte önerilen miktarın altında kazanılan vücut ağırlığı, bebeğinizin düşük doğum ağırlığında doğma riskini arttırırken önerilenden fazla kilo aldığınızda bebeğinizde makrozomi (iri bebek, 4500 gramdan fazla doğum ağırlığı) görülebilir, yetişkin döneminde iken obezite riski artabilir. Siz de ise gestasyonel diyabet, obezite riski artar. Fakat gebeyken ve emziklilikte zayıflama diyetleri önerilmez. Bunun yerine beslenme örüntünüz değerlendirilir.  Ve size özel sağlıklı bir beslenme programı oluşturulur.

GESTASYONEL DİYABET: Gebelikte görülen ve doğru beslenme programı ile genelde gebelikten sonra geçen glukoz intoleransıdır. Ailenizde diyabet varsa, gebelik öncesinde fazla kilolu veya obezseniz, önceki gebeliklerinizde gestasyonel diyabetiniz olduysa, daha önceki doğumlarınızda bebeğinizde makrozomi (iri doğmuşsa) varsa, 35 yaşından büyükseniz gestasyonel diyabet riskiniz diğer gebelere göre fazla olabilir. Bu durum 24-28. Haftalarda şeker yükleme testi ile anlaşılır ve doğru tedavi için yapılması oldukça önemlidir. Düzenli olarak kan şekerinize baktırmalısınız. Kan glukoz düzeyinize göre beslenme programı uzmanları tarafından oluşturulmalı ve dikkatle uygulanmalıdır. Bu durumda da asla zayıflama diyetleri yapılmamalıdır ve beslenme uzmanlarına danışılmalıdır.

BESİN ZEHİRLENMESİ: Gebelik ve emziklilik besin zehirlenmelerinde daha hassas ve riskli olunan dönemdir. Mikroorganizmaların bulaş ve konteminesini olabildiğince önlemek gereklidir. Bunun için kırmızı et ve yumurtanızı iyi pişirin. Sokakta satılan sütleri tüketmeyin. Meyve ve sebzeleri çok iyi yıkayın.  Etin dondurup çözdürme işlemini tekrarlamayın. Özellikle dışarda yemek yiyorsanız, güvendiğiniz yerlerde bile, sebze ve salata gibi iyi yıkama işlemi gerektirecek besinleri tabağınızda tercih etmeyin. Pişmiş ve çiğ besinleri dolapta ayrı raflarda muhafaza edin.

AŞERME, TİKSİNME: Bu dönemde canınız hiç sevmediğiniz veya normalde çok fazla tüketmediğiniz bir şey çekebilir veya çok sevdiğiniz bir besinden tiksinebilirsiniz. Bu durum oldukça normaldir. Canım istiyor fakat faydalı değil diye düşünüp kendinizi kötü de hissetmeyin. Eğer canınız istiyorsa yiyin. Canınızın bir şeyi çok fazla istemesi veya sağlıklı olduğunu düşündüğünüz bir şeyden tiksinmeniz üzerinizde bir baskı oluşturmasın.

Tüm bu sıkıntıları yaşamamanızı ve sağlıklı bebeğinizle huzurlu bir gebelik geçirmenizi temenni ediyorum. Eğer bunları yaşadığınız bir gebeliğiniz var ise geçici bir durum olduğunu hatırlatın kendinize, gözlerinizi hemen kapatın ve bebeğinizle oyunlar oynadığınız günleri hayal edin. Sizi emdiği zaman, ilk anne deyişi, minik adımları, gülümsemesi, hatta her şeyi sorması bile…Yaşadığınız her şeye değiyor değil mi?

DİYETİSYEN MERVE SÖNMEZ

KAYNAKÇA:

*https://dosyasb.saglik.gov.tr/Eklenti/10915,tuber-turkiye-beslenme-rehberipdf.pdf               

*Güneş AKSÜS, ÇOCUĞUM NE YESİN, doğan kitap, İSTANBUL

1...3455 Sayfanın 4. Sayfası

Editörün Seçimleri

En Çok Okunanlar

Popüler Kategoriler

Hakkımızda

Akdeniz Baharat 1994 yılından bu yana AKZER ve FORLİFE markaları ile doğanın getirdiği güzellikleri müşterilerine sunmanın heyecanını sürdürüyor.

İletişim: info@icindedogavar.com

Takip Et

2024 © İçinde Doğa Var - Akzer Doğal